همانطور که می دونی اصول تغذیه و جیره نویسی یک واحد گسترده و پر مطلبی است که در چند کلام نمی شه گنجوندش اما سعی کردم تمامی مطالب اصلی و مفید رو قرار بدم!امیدوارم مفید واقع شه!

تغذیه اسب:

در هر نوع تغذیه ،چه دستی و چه در مراتع،در هر حیوانی و حتی انسان باید غذای مصرفی بتواند منابع اصلی مورد نیاز بدن را تامین کند.یک غذا یا یک جیره غذایی زمانی مفید و با ارزش است که بتواند انرژی لازم و مورد نیاز بدن،مواد معدنی (کلسیم،نمک،فسفر،منیزیم  و...) ،کربوهیدرات ها،پروتئین ها و چربیها  و یتامین ها را به اندازه مورد نیاز تامین کند.علاوه بر موارد بالا یک ماده غذائی باید از کیفیت مطلوب نیز برخوردار باشد،هر اسبی بر اساس سن و بر اساس نوع فعالیت خود نیاز به مقادیر متفاوتی از مواد خام فوق می باشد،مثلاً مادیان ها در ابتدای دوره شیر واری احتیاج به حدود دو برابر کلسیم و فسفر در جیره غذائی خود نیاز دارند.پس باید موادی را در نظر بگیریم که کلسیم بیشتری را دارا می باشند مثل یونجه تازه و سبز.اسب ها معمولاً روزانه 35 تا 45 لیتر در روز آب مصرف می نمایند.

خوراک یک اسب معمولاً در باشگاه ها از یونجه،جو و کاه عمدتاً تشکیل می شه،ولی مربیان و پرورش دهندگان از خوراک اضافی برای اسبان نیز بهره می گیرند که عمدتاً شامل سبوس گندم،کنجاله و ذرت است و گاهی هم تفاله یا ملاس و یا مکمل های آماده به اسب می دهند.

یونجه: متداولترین نوع علف است و در دسته مواد خشبی قرار می گیرد.یونجه منبع خوبی برای تامین فیبر در خوراک دام می باشد.یونجه منبع بسیار خوبی از لحاظ کلسیم و پروتئین خام می باشد.با مصرف به اندازه یونجه می توان گفت نیاز کمتری به مکمل های می باشد.

جو: مملوء از نشاسته است(کربوهیدرات)،به همین دلیل قابلیت هضم بالایی دارد.ولی برای مصرف و هضم بهتر لازم به ذکر است که بهتر است خرد یا آسیاب شوند تا جداره سخت انه جو پاره و خرد شود تا قابل هضم شود در این صورت جو بسیار مفید است،جالب است بدانید که اگر جو را بدون اینکه آسیاب کنبد در جیره اسب بگنجانید مقدار زیادی از جو ها دست نخورده دفع می شود.این دانه حدود 10 درصد پروتئین دارد ولی از لحاظ ویتامین های ای و دی و ایی فقیر است و کلسیم کمی دارد و محدودیت دیگر جو این است که مصرف بالای آن نیز مضر است.برای برخی از اسب ها خوش خوراک نیست!بخصوص که طعم دیگر غلات را چشیده باشند.

دانه ذرت: این خوراک نیز نشاسته بالائی دارد بنابر این این دانه نیز سهل الهضم است و دیگر نیاز به آسیاب ندارد تنها کافی است برای نرم شدن چند ساعتی در آب خیس اش کنید.اما در مصرف ذرت باید دقت کنیم که دانه ها ی مصرفی سالم و زرد باشد و سوخته و کپک زده نباشد.ذرت دارای مقدار بسیار بالائی انرژی است،چربی موجود در ذرت دو برابر گندم و جو است ولی کیفیت پروتئین آن نسبت به گندم کمتر است.میزان نشاسته این دانه حدود 65 درصد است ولی میزان پروتئین و الیاف و مواد  معدنی آن کم است.دانه ذرت حدود 9 درصد پروتئین خام دارد ،3 درصد چربی،2 درصد خاکستر،3 درصد نیز فیبر خام می باشد و حدود 13 درصد رطوبت.در ضمن این دانه دارای 3200 مگاکالری انرژی متابولیسمی در هر کیلو گرم است.اما یکی از مشکلات گرانی این دانه است.

سبوس گندم: خوراکی خوب و سهل الهضم بوده و گاهی از اسهال تابستانه کره اسب ها جلوگیری می نمایداز لحاظ کلسیم فقیر است و منیزیم کمی دارد ولی در عین جال  دارای فسفر و پتاسیم بالائی است و بهتر است با مکمل کلسیم استفاده شود و یا در کنار یونجه به اسب اده شود.سبوس خاصیت خنک کنندگی دارد بهمین دلیل از خاصیت گرم کنندگی برخی کنجاله ها می کاهد.سبوس سر شار از ویتامین بخصوص خانواده ب یا ب کمپلکس است.

کنجاله سویا: از لحاظ پروتئین بسیار غنی است و مفید است حدود 45 درصد پروتئین دارد و مقادیر متنوعی از فسفر،کلسیم،چربی و فیبر نیز داراست.ولی باز هم قیمت این فراورده بالاست.

یک جیره نویس بر اساس منابع و ساختمان مواد و بر حسب نیاز حیوان یک جیره را تنظیم می کند.اما برای دادن غذا باید برخی  نکته رعایت شود:

-آب کافی در اختیار اسب قرار گیرد.غذا ها بر اساس وضغیت اسب و کارکرد انها تنظیم شود.چرا که اگر به اسبی که فعالیت کمی داشته غذایی با انرزی بالا بدهیم دچار مشکل و اگر اسبی که فعالیت زیاد داشته غذای کمی بدهیم دچار کمبود انرژی و در تامین منابع مورد نیاز بدنش دچار مشکی و در نهایت خستگی عضلانی و .. می شود.

- علوفه خشک باید قبل از دادن مواد دانه ای به حیوان داده شود.

- یک اسب خسته را بایستی فقط از نصف جیره دانه ای تغذیه کند و نصف دیگر 1 ساعت بد در اختیار اسب قرار گیرد.

- بعد از دادن مواد دانه ای بلافاصله از اسب ها سواری نگیرید.

- برای اسب های تنبل تنها کافی است مواد دانه ای آنها را کاهش دهید و مواد علوفه ای به مقدار کافی در اختیارشان قرار دهید.

-در مورد مادیان آبستن : معمولاً احتیاج به مواد دانه ای ندارند و بهتر است با مواد خشبی یا علوفه خشم با کیفیت تغذیه شوند.به مادیان های آبستن که چاق هستند مواد دانه ای اضافی ندهید ممکن است چاق تر شوند و در هنگام زایمان دچار مشکل شوند.تنها مادیان های پیر و لاغر تنها گاهی نیاز به افزوده های غذایی مناسب دارند. آن هن در حد رعایت شده.

- پس از زایمان: مقدار کمی از مواد دانه ای را بهمراه علوفه برای 7 تا 10 روز بعد زایمان در نظر بگیرید.مواد دانه ای به مقدار زیاد می تواند باعث افزایش تولید شیر شود که در اینصورت مادیان هایی که شیر کمی دارند می توان برای بهبود وضعیت شیر آنها از مواد دانه ای استفاده کرد باز هم در حد نرمال.این مسئله گاهی موجب اسهال شدن کره می شود بنابر این بهتر است بعد 10 روز به اهسته و با مقدار کم مواد دانه ای دوباره به جیره حیوان اضافه شود.

اما میزان مصرف غذا: معمولاً به اسب در روز 3 یا دو وعده غذا داده می شود.در طول روز 12 کیلو یونجه و حدود 3 کیلو گرم جو در اختیار اسب قرار می گیرد.یعنی در هر وعده حدود 3 تا 4 کیلو گرم یونجه و 1 کیلو جو به اسب داده می شود.

اما برای یک اسبی که روزانه کمتر از 3 ساعت کار می کند می توان 3 کیلو هم ذرت داد که بنا به دادن جو تنها1 کیلو گرم یا کتر کافی است.سبوس نیز به مقدار 1 کیلوگرم کافی است.می توانید ذرت را همراه با سبو و تفاله با کنجاله بخوبی مخلوط کنید و در یک وعده به اسب هایتان بدهید.دقت کنید به اسب هایی که ازشان کار نمی کشید کمتر بدهید و یا اگر هم نداید هم غذای اصلی کافی است.

- برای تامین مینرال های بدن حیوان و مواد معدنی می توان از پوکه های تولیدی پرکت های تولید مواد غذائی(آجر) استفاده کرد به شکل آجر اند و در اختیار اسب قرار می گیرد .

یادتان نرود مقدار و نوع غذا ها را بر حسب وضعیت اسب تان تنظیم کنید.

متاسفانه اسب کرد کاملا خالص نداریم یا شاید بسیار نادر باشد.و در دنیا تنها نژاد های ترکمن و ایرانی عرب دارای شناسنامه و مشخصه جهانی اند.اسب کرد به عنوان اسب یاسائی( با مشخصات اسب باستان) یا به صورت نژاد جاف(مخلوط اسب کرد وعرب)در ایران وجود دارد.این اسب شباهت زیادی با نژاد ........آرژانتینی دارد که به علت مشخصات و ویژگی های خوب بیشتر برای چوگان استفاده می شوند و حتی می توان گفت به علت برخی خصوصیات منحصر به فرد، بهتر از نژاد آرژانتینی برای چوگان می باشند.منطقه جغرافیایی این اسب در کردستان است.در ایلام و کرمانشاه به خصوص یافت می شوند.

خصوصيات: گوش ها اندکي عقب، پيشاني برجسته و گاهي مستقيم، سر سنگين، چشم ها عميق و خشمگين، استخوان بيني دراز، منخرين تنگ و ستيغ گونه هويدا، فاصله دو استخوان فک در ناحيه حلق زياد، اتصال سر و گردن خشن، گردن قوي، سينه از جلو به حد قابل توجه عضلاني، دست و پا کوتاه و بسيار محکم با اندک مو در ناحيه شاخ مو، در مجموع بدن عضلاني و جمع، بسيار باهوش، مطيع، صبور و در راهپيمايي در زمين هاي کوهستاني توانا، قانع و کم خوراک، سم سخت و محکم، دم را در حين حرکت افراشته مي گيرد...

لويس فيروز در سال 1957 با يك ايراني ازدواج كرد و حاصل اين ازدواج 3 فرزند مي‌باشد كه در شيراز متولد شدند اكنون دو تن از فرزندانشان در كانادا ـ بلژيك هستند و ديگري در تهران در روزنامه رويترز مشغول به كار مي‌باشد؛ به گفته‌ي خود؛‌ به دليل زيبابودن منطقه گلستان و استعدادي كه اين منطقه داشته است تصميم به پرورش اسب گرفته در كنار پرورش اسب نيز در حدود 12 هكتار زمين كشاورزي دارد. ايشان در جذب توريست خارجي نيز نقش فعالي دارد.
وي هدف از حضور خود در منطقه را علاقه به اسب، مخصوصاً اسب تركمن دانست. «چون اسب تركمن مانند اسب عرب ناخالص نيست و مخلوطي از نژادهاي مختلف نمي‌باشد. اسب تركمن 4000 سال پيش در زاگرس پرورش يافت و بهترين اسب از نظر پرش، استقامت، اندام در دنيا مي‌باشد» البته ايشان آمار اسب‌هاي اصيل موجود را ندارند و مي‌گويد: «به نظر من شايد 300ـ200 رأس اسب اصيل در منطقه وجود داشته باشد.»
فيروز زندگي خود و پرورش اسب‌ها را با جذب توريست مي‌گذراند و در حال حاضر مشكل اصلي را عدم وجود مرتع مي‌داند. «چون قبلاً اسب‌ها در هر منطقه مي‌توانستند چرا كنند ولي سازمان منابع‌طبيعي به دليل حفظ محيط زيست در هر منطقه‌اي اجازه چرا اسب‌ها نمي‌دهد.» وي خواستار در نظر گرفتن منطقه يا جايي است تا اسب‌ها بتوانند در طبيعت پرورش پيدا كنند. وي همچنين گفت متأسفانه با وجود اسب‌هاي اصيل و با نژاد خوب هنوز ما نتوانستيم اين اسب‌ها را به خارج از كشور صادر كنيم كه اگر اين اقدام صورت گيرد در بحث اقتصاد كشور نيز مؤثر خواهد بود.»
تهيه: عبدي

در سال 1345 پيش از ميلاد، مردي از قوم ميتاني به نام كيكوليش، كهن‌ترين رساله را درباره‌ي پرورش اسب به خط ميخي نوشت. بر پايه‌ي اين رساله كه بر لوح‌هاي گلي برجاي مانده است، دوره‌ي پرورش اسب شش ماه بوده است و بهترين اسب‌ها پس از يك اسب دواني آزمايشي برگزيده مي‌شدند. پس از آن، اسبان را زير روپوش پشمي مي‌تازاندند تا عرق كنند و از وزن آن‌ها كاسته شود.
اسب‌ها را پيوسته در مسافت‌هايي كه به تدريج زيادتر مي‌شد، به حال چهارنعل يا يورتمه مي‌دواندند تا به راه رفتن و دويدن عادت كنند. براي خوراك دادن و آب دادن دستورهاي ويژه‌اي داده شده كه به هنگام معين و به اندازه آب و خوراك به آن‌‌ها بدهند. همراه خوراك آن‌ها بايد كاه خرد شده باشد تا بهتر بتوانند خوراك خود را بجوند. بايد به ياد داشت كه اين رساله در سده‌ي 14 پيش از ميلاد نوشته شده و بايد يادآور شد كه كهن‌ترين كتاب پرورش اسب يوناني 1700 سال پس از اين نوشته شده است.
ميتاني‌ها دسته‌اي از آريايي‌ها بودند كه در شمال عراق كنوني ساكن شده بودند و از 1500 تا 1360 پيش از ميلاد بر اين منطقه فرمان‌ مي‌راندند. آن‌ها زماني بر كاخ‌هاي آشوريان دست يافتند، اما سرانجام به زير فرمان هيتي‌ها(دسته‌ي ديگري از آريايي‌ها) رفتند. ميتاني‌ها در پرورش اسب و ذوب آهن مهارت زيادي داشتند و اين مهارت را به هيتي‌ها و مردمان ميان‌رودان آموختند. كتاب پرورش اسب نيز براي يكي از فرمان‌رويان هيتي نوشته شده است.
بايد يادآور شد كه كتاب‌هايي كه به روزگار تمدن اسلامي درباره‌ي پرورش اسب نوشته شده است، همگي نام "فروسيه" دارند كه فروسيه به معناي پرورش فرس(به فتح ف و ر) و فرس به معناي جانوري است كه از فارس آمده. مهم‌ترين رساله‌ي فروسيه را نجمالدين ايوب الاحدب الرامه(وفات 694 هجري/1294 ميلادي) نوشته است كه "كتاب الفروسيه في رسم الجهاد" نام دارد و از ويژگي‌هاي آن داشتن تصويرهاي فراوان است. اين كتاب منبع اصلي كتاب‌هاي ديگري است كه در اين باره نوشته شده است

روستای دره شوری یکی از روستا ههای پنج گانه تنگ چوگان می باشد .

واقعا دره شوری یعنی چی؟

همیشه فکر می کردم دره شوری معنی خوبی نداشته باشه ولی الان که به معنی واقعیش رسیدم به داشتن این ایل و طایفه افتخار میکنم.

---------------------

دره شوری

«اسطوره هاي زيبايي» تنها مجال ملي نمايش اسب هاي زيبا و مقاوم دره شوري است. امسال باز هم چشم انتظار حضور بهترين اسب هاي دره شوري کشور هستيم و در راستاي تثبيت و معرفي هر چه بهتر نژاد دره شوري تلاش خواهيم نمود.

--------------------

آشنايي با اسب دره شوري

- اسب دره شوري، شبيه به اسب عرب است که احتمالا" از اختلاط اسب عرب و ساير اسب هاي بومي مخصوصا" اسب هاي منطقه فارس به وجود آمده است.

- خصوصيات: صورت صاف، سينه باز، سر و گردن عالي با دمي افراشته، بدني قوي با رنگ هاي کهر و کهر طلايي مي باشد.

- اسب دره شوري با توجه به اينکه اسب ايلات کوچ نشين قشقايي بوده، نيازمند استقامت زياد، نرمي لازم جهت سوارکار و استحکام اجزاي بدني بوده است و با توجه به اين موارد اصلاح نژاد شده است. بنابراين يکي از بهترين اسب ها جهت سواري آزاد و مسابقات استقامت مي باشد.

- به طور کلي اسب دره شوري بسيار زيبا و خوش اندام مي باشد اما به طور ويژه زيبايي اين اسب ها براي خوانين اهميت بيشتري داشته است و به همين دليل اسبان خوانين، زيبايي منحصر به فردي نيز داشته اند و اين نکته نيز در اصلاح نژاد آنها مورد توجه قرار مي گرفته است.